hoofdpijn

Ongeveer 120.000 mensen per jaar

krijgen de diagnose migraine via hun huisarts.

Daarnaast hebben in Nederland ongeveer 17.000 patiënten clusterhoofdpijn (zo’n 0,1 procent van de bevolking) 

Het komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Clusterhoofdpijn is een relatief zeldzame aandoening, hierdoor kan het jaren duren voordat de ziekte wordt herkend.

 

 

Migraine en clusterhoofdpijn hebben een grote impact op het dagelijks functioneren.

Niet alleen werk of opleiding lijden vaak onder de hoofdpijnaanvallen, maar ook het sociale leven.

Clusterperiode aanval

Bij clusterhoofdpijn komen de aanvallen meestal in clusters (episoden) voor. Dit betekent dat patiënten afwisselende periodes van weken tot maanden met veel aanvallen hebben en periodes zonder aanvallen. Vaak vallen deze periodes in hetzelfde jaargetijde. Een klein deel van de patiënten heeft de chronische vorm van clusterhoofdpijn, waarbij men maandelijks meerdere aanvallen heeft (dit kan erg verschillend zijn van dagelijks meerdere aanvallen tot maandelijks enkele aanvallen). De chronische vorm van clusterhoofdpijn komt gelukkig slechts bij vijftien procent van de clusterhoofdpijnpatiënten voor, en is dus zeer zeldzaam (nog altijd een kleine tweeduizend patiënten in Nederland). Door het ontbreken van het typische patroon van periodes met aanvallen afgewisseld door aanvalsvrije periodes, is het stellen van de diagnose nog moeilijker dan bij de episodische vorm van clusterhoofdpijn.

Migraine is niet een gewone hoofdpijn 

Het is een hersenaandoening. De gevoeligheid voor migraine komt vaak in families voor en is voor een gedeelte erfelijk. Sommige dingen lokken aanvallen uit op vaste momenten. Als vrouw kun je vaak een aanval krijgen in de periode waarin je ongesteld bent. Naast hoofdpijn kan migraine ook andere klachten geven. Je kunt bijvoorbeeld erg misselijk zijn en overgeven, of extra gevoelig zijn voor prikkels zoals geluid, licht en geur. Je kunt problemen hebben met zien. Migraine is vaak een aandoening die niet opvalt. Een migraine patiënt trekt zichzelf namelijk terug, omdat het normale leven even niet vol te houden is.

Behandeling van clusterhoofdpijn en migraine

Er zijn verschillende manieren om migraine en clusterhoofdpijn te behandelen. 

Met medicijnen kunnen de symptomen van migraine en clusterhoofdpijn redelijk goed onderdrukt worden, hoewel deze behandeling niet bij iedereen aanslaat. De medicatie is in twee groepen onder te verdelen:

 

  • Aanvalsbehandeling Als men minder dan 2 keer per maand last heeft van aanvallen of als de effecten van een aanval relatief kort aanhouden, worden medicijnen voorgeschreven waarmee men de aanval direct kan bestrijden. Deze medicatie wordt ingenomen zodra de aanval begint. 

  • Preventieve behandeling (profylaxe)  Heeft men vaker last van aanvallen of zijn de effecten van een aanval langdurig of moeilijk te behandelen? Dan krijgt men veelal ook een preventieve behandeling. Dit houdt in dat men medicijnen voorgeschreven krijgt om aanvallen op voorhand te voorkomen, te beperken of deze minder heftig te maken zodat acute medicatie beter aanslaat. Deze behandeling kan bestaan uit al bekende medicatie of uit nieuw ontwikkelde medicatie zoals bijvoorbeeld anti-CGRP-middelen. Die middelen richten zich tegen CGRP, een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij aanvallen. Deze laatste klasse van middelen is vaak alleen nog maar beschikbaar in compassioniate user-programma’s, waar bijvoorbeeld het LUMC ook aan meedoet. Dat betekent dat deze medicijnen nog niet vergoed worden en alleen in uitzonderingsgevallen voorgeschreven kunnen worden.

 

Het is niet mogelijk om vooraf te voorspellen hoe men reageert op deze behandeling(en). Artsen maken een keuze daarom altijd in overleg met de patiënt. Ze bouwen de behandeling langzaam op en proberen zo mogelijke bijwerkingen te voorkomen. 

 

Wetenschappelijk onderzoek

Momenteel loopt er in het LUMC bijvoorbeeld een internationaal wetenschappelijk onderzoek naar achterhoofdzenuwstimulatie als behandeling voor clusterhoofdpijn. Onderzocht wordt of het elektrisch stimuleren van de achterhoofdzenuw helpt tegen de chronische vorm van clusterhoofdpijn die niet met medicijnen te behandelen is. (bron LUMC)

Medicinale zuurstoftherapie bij clusterhoofdpijn

Zuurstoftherapie is een aanvalstherapie waarmee men de klachten van een clusterhoofdpijnaanval kan onderdrukken. Zodra men een aanval voelt opkomen inhaleert men zuivere zuurstof. Hoe eerder de patiënt dit doet, hoe beter deze behandelmethode werkt. Patiënten hoeven hiervoor niet naar het ziekenhuis. Men krijgt thuis een zuurstoffles en een mondkapje om de zuurstof te inhaleren. 

High-flow zuurstofinhalatie is een van de meest effectieve acute behandelingen voor clusterhoofdpijn. 

De therapie werd voor het eerst beschreven voor de behandeling van clusterhoofdpijn in 1952 door Horton, en vertoonde enkele voordelen en werkzaamheid in vergelijking met andere acute geneesmiddelen. Het mechanisme is niet erg duidelijk, maar er zijn aanwijzingen dat het verband houdt met het trigeminovasculaire systeem en neuro-inflammatie.

 

High-flow zuurstofinhalatie via een non-rebreather-masker tijdens clusterhoofdpijnaanvallen wordt algemeen aanbevolen. Patiënten met frequente aanvallen en/of intolerantie voor medicijnen kunnen de voorkeur geven aan de zuurstofbehandeling.

Concluderend wordt high-flow zuurstof aanbevolen als een effectievere behandeling voor CH die weinig complicaties heeft, maar de keuze van geschikte gevallen en zuurstofstroomsnelheid of hulpmiddelen, evenals de juiste tijd voor zuurstofinhalatie, vereisen meer onderzoek in de toekomst .