Een oncologisch traject vraagt veel van het lichaam. Chirurgie, chemotherapie, immunotherapie en radiotherapie zijn gericht op het bestrijden van tumorcellen, maar brengen tegelijkertijd belasting met zich mee voor gezonde weefsels, energieproductie en algehele belastbaarheid.
Binnen die context kan het waardevol zijn om niet alleen te focussen op behandeling, maar ook op het ondersteunen van de fysiologische basisvoorwaarden waarop herstel en functioneren berusten.
Zuurstof speelt hierin een centrale rol.
Zuurstof is essentieel voor:
mitochondriale energieproductie (ATP-vorming)
spierfunctie en conditiebehoud
doorbloeding en weefseloxygenatie
het functioneren van gezonde cellulaire processen
In de oncologische literatuur is goed beschreven dat de zuurstofstatus van weefsel invloed heeft op onder andere:
betere therapierespons bij radiotherapie
betere belastbaarheid en conditie
betere herstelprocessen in gezond weefsel
Het optimaliseren van zuurstoftransport betekent niet dat kanker wordt behandeld, maar dat de algemene fysiologische omgeving wordt ondersteund.
EWOT (Exercise With Oxygen Therapy) combineert:
lichte tot matige fysieke inspanning
met verhoogde zuurstofbeschikbaarheid tijdens de training
Beweging stimuleert circulatie en CO₂-afgifte, terwijl extra zuurstof de beschikbaarheid voor perifere weefsels vergroot. Dit kan bijdragen aan:
behoud van conditie
ondersteuning van energiehuishouding
verbetering van zuurstoftransportcapaciteit
behoud van spiermassa
Binnen oncologische revalidatie is beweging inmiddels breed aanbevolen.
EWOT kan worden gezien als een vorm van fysiologische ondersteuning waarbij zuurstof en beweging worden gecombineerd.
Geen vervanging van oncologische behandeling
Geen therapie tegen kanker
Geen garantie op uitkomst
Het doel is niet het behandelen van ziekte, maar het ondersteunen van het lichaam tijdens een periode van verhoogde belasting.
Veel mensen ervaren tijdens een oncologisch traject een gevoel van passiviteit en machteloosheid.
Het actief kunnen ondersteunen van basisfysiologie — zoals zuurstoftransport en conditie — kan bijdragen aan een gevoel van regie en betrokkenheid bij het eigen herstelproces.
Toepassing binnen een oncologisch traject dient altijd te gebeuren in overleg met de behandelend arts
en afgestemd op individuele belastbaarheid.
Als de diagnose kanker wordt gesteld, gaan de meeste mensen begrijpelijkerwijs rechtstreeks naar chirurgen die tumoren verwijderen en naar oncologen die krachtige chemotherapie en bestraling gebruiken om ziekten uit te roeien. Voor velen houdt de behandeling daar op.
Maar veel deskundigen zijn het er nu over eens dat het tijd is voor een meer holistische, lange termijn benadering van de ziekte met aandacht voor preventie en de algehele gezondheid van patiënten die aan kanker lijden.
De wereld van integratieve oncologie breidt zich uit met onderzoek naar veilige en effectieve combinaties van complementaire therapieën met conventionele behandelingen, voor het verminderen van bijwerkingen, het herstellen van de gezondheid en vitaliteit na voltooiing van kankerbehandelingen en het helpen voorkomen van terugkeer van kanker.
Kankercellen met een laag zuurstofniveau zijn 3 x zo resistent tegen radiotherapie
Dit betekent niet dat zuurstoftherapie kanker behandelt, maar onderstreept wel dat zuurstofregulatie
een wezenlijke biologische factor is binnen de tumoromgeving.
Zuurstoftekort in tumorcellen draagt bij
tot de groei van kanker.
De relatie tussen zuurstof en kanker is echter zeer complex
In 2019 ontvingen William Kaelin Jr., Peter Ratcliffe en Gregg Semenza de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor hun ontdekking van hoe cellen zuurstofniveaus waarnemen en zich daaraan aanpassen.
Hun onderzoek beschreef het mechanisme achter de zogeheten hypoxie-respons, waarbij het eiwit HIF (Hypoxia-Inducible Factor) een centrale rol speelt.
Wanneer zuurstofspanning in weefsel daalt, activeert HIF genen die betrokken zijn bij onder andere:
angiogenese (vorming van nieuwe bloedvaten)
glucosemetabolisme
celoverleving
aanpassing aan lage zuurstofomstandigheden
Deze ontdekking heeft grote invloed gehad op het begrip van tumorbiologie, omdat veel solide tumoren gebieden met hypoxie bevatten. De Nobelprijs bekroonde het fundamentele inzicht dat zuurstofbeschikbaarheid diep ingrijpt op celgedrag en metabole regulatie. Dit betekent niet dat zuurstoftherapie kanker behandelt, maar onderstreept wel dat zuurstofregulatie een wezenlijke biologische factor is binnen de tumoromgeving.
maandag 7 oktober 2019 | NTR | Redactie
Daarnaast lonken toepassingen op het gebied van hartaandoeningen, beroerte en bloedarmoede.
De Nobelprijs voor Geneeskunde is zojuist toegekend aan William Kaelin, Peter Ratcliffe en Gregg Semenza voor hun ontdekking van hoe cellen waarnemen en zich aanpassen aan de beschikbaarheid van zuurstof.
Dieren hebben zuurstof nodig om voedsel om te kunnen zetten in bruikbare energie, zo weten we al eeuwen. Dat is het werk van de mitochondriën, de energiefabriekjes van de cellen. Maar hoe passen cellen zich aan de hoeveelheid zuurstof aan?
De drie Nobelprijswinnaars, twee Amerikanen en een Brit, ontdekten hoe de cellen het zuurstofniveau waarnemen, en zich daar vervolgens aan aanpassen. Ze brachten de moleculaire machinerie in kaart welke bepaalt hoe actief bepaalde genen zijn in reactie op verschillende zuurstofniveaus.
In 2016 kon je op Radio1 al horen hoe zuurstof kankercellen de das om kunnen doen:
Daarnaast wordt gedacht aan toepassingen op het gebied van hartaandoeningen, beroerte en bloedarmoede.
Twee Belgische wetenschappers van de KU Leuven onderzochten drieduizend patiënten met tumoren.
Zij ontdekten dat een betere zuurstoftoevoer naar tumoren de woekerende cellen minder vatbaar maakt voor groei. Volgens de Belgen heeft die ontdekking "ingrijpende gevolgen". Het zou de weg vrijmaken voor de ontwikkeling van kankermedicijnen gericht op de bloedvaten. Zuurstof wordt via bloedvaten vervoerd.
"Onze bevindingen kunnen het kankeronderzoek enorm vooruithelpen", zegt co-auteur Bernard Thienpont. "Door bijvoorbeeld de zuurstoftoevoer naar tumoren goed te monitoren, kunnen we voorspellingen maken over het verloop en de mogelijke behandelingen van kanker."
Het onderzoek was gericht op zogenoemde hypermethylering. Dit is een proces waarbij tumoren buitensporig snel groeien. "Onze studie toont aan dat zuurstoftekort een belangrijke omgevingsfactor is voor hypermethylering.
Zuurstoftekort verklaart zelfs tot de helft van alle gevallen van hypermethylering in tumoren", aldus co-onderzoeker Diether Lambrechts.
De link tussen zuurstoftekort en celgroei is bewezen bij borstkanker, maar ook bij tumoren in de blaas, darmen, hoofd en nek, nieren, longen en baarmoeder. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.
Het Nobelprijs-onderzoek naar zuurstofregulatie onderstreept dat zuurstof geen bijkomstige factor is, maar een fundamentele regulator van celgedrag.
Binnen het Klavertje Vier van Vitaliteit vormt zuurstof daarom één van de vier basisvoorwaarden waarop cellulaire energieproductie, doorbloeding en herstelprocessen steunen.
EWOT zuurstoftherapie vervangt geen medische behandeling, maar ondersteunt zuurstofvoorziening, doorbloeding en energieproductie in gezonde weefsels.
Geef kankercellen voldoende zuurstof en ze gaan minder woekeren. Dat is de belangrijkste conclusie van een Belgisch onderzoek dat gepubliceerd is in Nature. “Een belangrijke stap in de strijd tegen kanker.”
De ontdekking is het werk van professor Diether Lambrechts en dokter Bernard Thienpont (VIB-KU Leuven). Zij zagen hoe tumoren eigenlijk gebaat zijn bij een slechte doorbloeding. “Dat klinkt contradictorisch”, zegt Thienpont. “Maar toch is het zo: een slechte toevoer van zuurstof zorgt ervoor dat de kanker zich agressiever en sneller ontwikkelt.”
Hun werk is gepubliceerd in het gerenommeerde vaktijdschrift Nature.
